بیروڕا

بیروڕا

سازان یەكێتی جیاوازیەكانە؟ ‌

نەجیبە قەرەداغی: لە گوڵانی ٢٠١٥ لیژنەیەكی 21 كەسی دامەزرا كە تەنیا چواریان ژنە بۆ نوسینەوەی ڕەشنوسی دەستوری هەرێمی كورستان. وەك پلانكراوە دەبێ كاری ئەو كۆمسیۆنە لە ماوەی سێ مانگدا تەواو ببێ و رەشنوسی دەستور ئامادە بێ بۆ ڕیفراندۆمی گەل. ئەوانەی ئەندامی ئەو لیژنەیەن هەموو كەسانی سەر بە پارتە سیاسیەكانی دەسەڵاتن یان تا ئاستی”موو نەچێ بە بیانیان دا”نزیك بە پارتەكانی دەسەڵاتن، …

Read More »

بزوتنەوەی ئیسلامی و دوو ملیۆن ڕیالی حەڵاڵ

ئاسۆ کمال : بزوتنەوەی ئیسلامی و دەستە خوشکە حزبە ئیسلامیەکانی یەکگرتو و کۆمەڵی ئیسلامی کوردستان سەبارەت بە قەرزکردنی حکومەتی هەرێم هاتنەدەنگ و ئەو قەرزەیان بە حەرام و تەنانەت حاجی کاروانیان ڕایگەیاند”  قەرزەكەی حكومەت لای خوا لە زیناكردن لە گەڵ دایكدا گەورەترە.” بەڵام بەپێی بەڵگەنامەی ویکیلیکس* “لەسەر ڕاسپاردەی دەزگای هەواڵگری عەرەبستانی سعودی بڕی دوو ملیۆن ڕیاڵی سعودی ” ٥٠٠ هەزار دۆلار” …

Read More »

سەبارەت بە مادەی شەشی دەستووری هەرێم

محەمەد چاوشین: مادەی شەشی پڕۆژەی دەستووری ھەرێمی کوردستان، یەکێکە لەو مادانەی کە زۆرترین پاڕادۆکسی لە ناواخنی خۆیدا ھەڵگرتووە و پێویستی بە خوێندنەوەی ورد و دەستکاریکردنی ورد ھەیە. ناوەرۆکی ئەو مادەیە بەو جۆرەیە : “بنەماکانی شەریعەتی ئیسلام سەرچاوەیەکی سەرەکی یاسادانانە و نابێ یاسایەک دابنرێت ناکۆک بێت لەگەل حوکمە نەگۆرەکانی ئیسلامدا”. لە ھەمان کاتدا دەڵێت نابێت یاسایەک دابنرێت ناکۆک بێت لەگەڵ بنەماکانی …

Read More »

لە پێناو گۆڕینی بەندی شەشەمی دەستوری هەرێم و هێنانەدی دەستورێکی سێکۆلار

 هیوا مەجید خەلیل: وڵاتانی سێکولار لە جیهانی ئیسلامدا: ژمارەی ئەو وڵاتانەی کە پەیڕەوی لە لێک جیاکردنەوەی ئایین و دەوڵەت دەکەن لە وڵاتانی خاوەن زۆرێنەی موسڵمان کەم نیین. ئەم لێک جیاکردنەوەیە یان راستەوخۆ لە دەستوردا ئاماژە پێکراوە یاخود ئایین نەبووە بە سەرچاوەی یاسادانان و دەسەڵات بەڕێوەبردن. دەکرێت سیستەمە سێکولارەکانی لە روی دیارکردنی پەیوەندی نێوان ئایین و دەوڵەت لێکجیاواز بن، بەڵام لە …

Read More »

ناوەندی سێكۆلار داوادەكات سیستەمێكی ئازاد وسێكۆلار وپێشكەوتنخواز لە رەشنوسی دەستور بچەسپێت

Read More »

پێڕەوی گۆڕاو

هیوا ناچار: هەموو دەوڵەتێک یان سیستەمێکی سیاسی/فەرمانڕەوایی لە جیهان؛ پێویستی بە پێڕەو(دەستوور)ێکە بۆ ڕێکخستن و بەڕێوەبردنی دەسەڵاتەکانی نێوان حکومەت/ دەوڵەت خۆیی و گەل، بۆ رێکخستنی مافەکانی هاونیشتیمانیان، بۆ دیاری کردنی هەم یاساکانی دەسەڵاتی حکومەت/ دەوڵەت لەبەرامبەر گەل و هەمیش ئەرک و ماف و پەیوەندیەکانی گەل یان هاوڵاتیان بەشێوەیەکی یاسایی لەبەرامبەر دەسەڵات ودەوڵەتدا. حکومەتی هەرێمی کوردستانیش گەرچی ماوەی چەند ساڵێکە خاوەنی …

Read More »

ئایا باشووری کوردستان حیزبی سێكۆلاری هه‌یه‌؟

شاخه‌وان برایم عه‌بدوڵڵا : ئه‌وه‌ی له‌ باشووری کوردستاندا به‌ناوی سێكۆلاریزمه‌وه‌‌ ده‌گوزه‌رێت، دوور و نزیک پێوه‌ندیی به‌فيكرى سێكۆلاریزمه‌وه‌‌ نییه‌، کۆمه‌ڵیک حیزبی نا ئیسلامیی هه‌ن كه‌ به‌رووکه‌ش خۆیان وا نیشانده‌ده‌ن گوایه‌ سێكۆلارن یان لیبراڵ، به‌ڵام له‌جه‌وهه‌ردا وا نین ‌و حیزبگه‌لێکی نەریتین و هێشتا شوناسيیان بۆ کۆمه‌ڵگه‌ به‌ته‌واوی ئاشکرا نه‌کردووه‌ به‌هۆی ترسیان له‌ کەمبوونه‌وه‌ی پێگەی جه‌ماوه‌رییان که‌ پێکهاته‌یه‌که‌ له‌ خه‌ڵکی پابه‌ند به‌ ديین …

Read More »

ترس لە عەلمانییەت

تاهیر رەحیم : یەکێک لە کێشە کانی کۆمەڵگای ئێمە بەتایبەتی ئیسلامییە سیاسییەکان تێنەگەیشتنیانە لە چەمکی سکۆلاریزم، واتە ماناو شێوازی بەرێوەبردنی دەوڵەت لە سیستەمی سێکۆلاردا. هەروەها هێنانە ئارای ئەو مانایەیە لە سکۆلایزم کە واتای جیا کردنەوەی سیاسەتە لە ئاین. لە راستیدا سکۆلاریزم بە مانای جیا کردنەوەی ئاینە لە دەوڵەت نەک سیاسەت. هەروەها کێشەی جیانەکردنەوەی سیکۆلاری سیاسیە لەگەڵ سيکۆلاری فەلسەفی. سيکۆلاری سیاسی …

Read More »

وڵاتانی پرۆتستان – لۆژیکی سێکۆلاریزاسیۆن

بەشی دووەم: نووسینی شیدان وسیق:  وەرگێڕانی: هیوا مەجید خەلیل: بەریتانیا شتێک بە ناوی لائیسیتە ناناسێت، چونکە کەنیسەی ئەنگلیکەن (Anglican) جێگیر بووە. جێگیر بوونی (establishment) کەنیسە بەو مانایە دێت کە ئەم دامەزراوەیە هەم مافگەلی دانپێدانراوی هەیە و هەمیش پابەندی بەئەنجام گەیاندنی ئەرکگەلێکە. پاشا یان مەلیکە لە لوتکەی کەنیسەدایە و بە فەرمی پارێزەری ئایینە. لە ئەنجوومەنی لۆردەکاندا، ئۆسقوفەکانی ئەنگلیکەن ٢٦ نوێنەریان هەیە. …

Read More »

“پێویسته‌ مه‌لا سه‌لیم شوشكه‌یی دادگایی بكرێت”

ئاسۆ کەمال: كام له‌م سیسته‌مانه‌ توندڕه‌وی به‌رهه‌م ده‌هێنێت، سیسته‌می ئیسلامی یان عه‌لمانی؟! به‌رهه‌می گوتاره‌ جیهادیه‌كانی مه‌لا سه‌لیم شوشكه‌یی وه‌ڵامی ڕاسته‌قینه‌ ده‌داته‌وه‌ له‌ ڕۆژی 21ی نیسانی 2015 له‌به‌رنامه‌ی “دووجار بیربكه‌ره‌وه‌” له‌ ته‌له‌فزیۆنی NRT میوانی به‌رنامه‌بووم له‌گه‌ڵ ئه‌م مه‌لا سه‌لیم شوشكه‌ییه‌ی كه‌ تاوانبار (كارمه‌ند عبدالله‌ حمد باپیر) ڕایده‌گه‌یه‌نێ كه‌ به‌هۆی وتاره‌ جیهادی و حه‌ماسییه‌كانی ئه‌م مه‌لایه‌وه‌ بوه‌ته‌ تیرۆریست. ئه‌م تاوانه‌ تیرۆریستیه‌ی له‌ …

Read More »